Waarom bewust verslonzen goed voor je is (maar eerst heel ongemakkelijk voelt)

Zoals afkicken van Inbox Zero: pijnlijk, maar uiteindelijk bevrijdend

Jarenlang heb ik gedacht dat als ik mijn leven maar genoeg optimaliseerde, ik op een gegeven moment een gevoel van controle zou ervaren. Ik wilde én bruisende vriendschappen, én een hemelbestormende carrière, én een gezond lijf, én een liefdevolle relatie, én alle belangrijke series gezien hebben, én perfect onderhouden spullen en huis, én een lege e-mailinbox.

Tot ik het werk van Oliver Burkeman begon te lezen. We zullen volgens Burkeman nooit denken: nu heb ik alles onder controle, of: ik raak nooit meer afgeleid, of: ik heb het nooit meer te druk.

Zolang je wél gelooft dat je als je maar je best doet op een dag álles gedaan krijgt, zul je altijd met het gevoel rondlopen dat je tekortschiet.

Dat bracht me tot het inzicht dat ik sommige dingen bewust kan laten verslonzen.

Accepteer dat je niet alles gedaan krijgt

Je neerleggen bij het feit dat je niet alles gedaan krijgt en dingen mag laten verslonzen, kan bevrijdend zijn. In plaats van fomo – fear of missing out – ervaar je dan jomo – joy of missing out. Daarmee bedoelt Burkeman dat je kiest hoe je je schaarse tijd wilt besteden en vervolgens achter die keuze gaat staan.

Maar dit is hartstikke moeilijk. Daarom gebruik ik ook de term ‘verslonzen’. Want zo voelt het ook. Alsof je bewust tekortschiet.

Burkeman gaat in zijn nieuwe boek De 4 weken reset in op hoe moeilijk het in eerste instantie kan zijn om vanuit gezond verstand te opereren. Om te zeggen: ik ga niet meer aan de onrealistische standaarden van deze maatschappij voldoen. Hij schrijft:

'Zo te werk gaan kan in het begin een ongemakkelijk gevoel geven. Maar onder dat ongemakkelijke gevoel gaat vaak vrijwel meteen een vreemd, nieuw gevoel van bevrediging schuil. Je merkt dat je meer opgaat in wat je doet, en het lijkt alsof je meer invloed hebt op de wereld, ook al heb je dat bereikt door ontspannener met die wereld om te gaan in plaats van een poging te doen om er greep op te krijgen.’

Toen ik met een vriend sprak over dit ‘ongemakkelijke gevoel’, suggereerde hij dat ik daar eens een nieuwsbrief over zou moeten schrijven. Het was volgens hem belangrijk te benadrukken hoe moeilijk het kan zijn om dingen te laten verslonzen.

Bij dezen!

Hoe ongemakkelijk het verslonzen van e-mail voelt

Neem bijvoorbeeld e-mail. Ik laat sinds een paar maanden mijn inbox bewust verslonzen. Dat doe ik omdat ik zoveel mogelijk tijd van mijn werkdag wil besteden aan schrijven, interviewen en bouwen. Als ik mijn e-mail keurig bijhoud, neemt het mijn werkende leven over. Burkeman schrijft hierover:

'E-mail is het klassieke voorbeeld: je neemt je voor de tsunami weg te werken door sneller te reageren, met als gevolg dat er meer reacties komen, die jij weer moet beantwoorden, met als ‘bonus’ dat je de naam krijgt dat je ongewoon snel reageert op mails, zodat meer mensen het de moeite waard vinden je te mailen. En omdat je moeite doet om alles af te handelen, lopen je dagen vol met relatief onbelangrijke dingen.'

Daarom laat ik mijn inbox sinds kort vollopen en handel ik berichten in ongeveer twee korte blokken per week af.

Dit klinkt misschien heel stoer en georganiseerd, maar voor iemand die twintig jaar ‘inbox zero’¹ heeft aangehouden voelt het verschrikkelijk ongemakkelijk. Ik moet mezelf dagelijks bedwingen niet toch de mailtjes weg te werken.

Want ik ben bang dat ik mensen teleurstel, dat ik tekortschiet als een antwoord te lang uitblijft. En het voelt slordig, die ongelezen berichten.

Dat ongemak had ik onderschat.

Tegelijkertijd voel ik ook wat Burkeman een ‘nieuw gevoel van bevrediging’ noemt. Ik merk dat er veel meer tijd naar geconcentreerd werk gaat, en dat geeft me plezier en vertrouwen.

Leren leven met de prijskaartjes

Als je niet de hele tijd het gevoel wilt hebben tekort te schieten, ontkom je er dus niet aan om bepaalde aspecten in het leven te laten verslonzen. Misschien is je achtertuin een jungle, ga je minder vaak dan andere vrienden uit je groep mee naar een festival, of ben je minder goed op de hoogte van het laatste nieuws dan je collega’s.

Maar tegelijkertijd – en dat ben ik met die vriend van me eens – is het belangrijk om te benadrukken hoe moeilijk dat in eerste instantie is. Ik probeer de prijskaartjes daarvan voor mezelf te accepteren en tegelijkertijd geen oordeel te vellen als ik anderen iets zie verslonzen wat ik zelf heel belangrijk vind.

Wat laat jij bewust verslonzen? En hoe voelt dat? Laat het weten in de comments:

---

Aanstaande dinsdagavond ga ik met Oliver Burkeman in gesprek

Dit gesprek over verslonzen zet ik dinsdagavond met niemand minder dan Burkeman zelf voort. We spreken elkaar om 18:30 in de Athenaeum Boekhandel op het Amsterdamse Spui. Wil je erbij zijn? Leuk! Reserveer direct even een kaartje want er is niet veel plek. Dat kan hier.

📕 Wil je Burkemans nieuwe boek lezen? Bestel het bij zijn uitgever (klik op de link en het boek zit direct in je winkelwagentje).

Burkeman neemt je mee op een geestelijke retraite. Het programma bestaat uit 28 inzichten waardoor je het idee loslaat dat je alles kunt (en moet) doen. Ik heb het met enorm veel plezier gelezen. Om af te sluiten een mooi citaat over het belang van snelheid als je ‘nee’ wil zeggen:

'In het begin van mijn carrière heeft een redacteur van The Guardian een hele dag zitten wachten op een antwoord op haar vraag of ik een bepaalde klus wilde doen – ik was bang dat die te hoog gegrepen was, maar wilde haar ook niet teleurstellen – tot ze uiteindelijk zei: ‘Als je iets niet kunt doen, kun je beter meteen nee zeggen. Dat is veel gemakkelijker, voor iedereen.’ Pas jaren later bedacht ik dat dat een van de meest behulpzame dingen was die iemand ooit tegen me heeft gezegd. Daardoor kwam ik tot het inzicht dat anderen er blijkbaar niets aan hadden als ik omzichtig omging met hun emoties en dat ik daar dus net zo goed mee kon ophouden.'

1. Inbox Zero is een methode om je inbox leeg en beheersbaar te houden door e-mails direct te verwerken, te archiveren of te verwijderen