De mythe van de kunstenaar met alle tijd

Wat Mozarts krankzinnige werkdagen je leren over focus, creativiteit en het maken van belangrijk werk.

Hi! Leuk dat je weer meeleest. De komende weken laaf ik me aan het Italiaanse leven in de Dolomieten en Verona. Omdat het tegelijkertijd wél een mooie tijd van het jaar is om na te denken over intentioneel leven, deel ik een highlight uit mijn archief. Een mooie zomer toegewenst! ⛱️

Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) was een Oostenrijkse componist, alom erkend als de grootste componist in de westerse geschiedenis.

Geen tijd is geen excuus

In 1781, na een aantal jaren tevergeefs gezocht te hebben naar een passende betrekking in Europese adellijke krin­gen, besloot Mozart zich in Wenen te vestigen als zelfstan­dig componist en uitvoerder. Er waren in de stad genoeg mogelijkheden voor een musicus met het talent en de roem van Mozart, maar om het hoofd boven water te houden waren een krankzinnig schema van pianolessen, concert­optredens en paaiende bezoekjes aan de rijke weldoeners van de stad noodzakelijk.

Tegelijkertijd was Mozart be­zig zijn toekomstige vrouw, Constanze, het hof te maken, wat niet op de goedkeuring van haar moeder kon rekenen. Door dit alles had hij slechts een paar uur per dag over om nieuwe stukken te componeren.

De randen van de dag voor wat er echt toe doet

In een brief uit 1782 aan zijn zus, gaf hij een gedetailleerd beeld van deze hectische dagen in Wenen:

“Om zes uur ’s morgens is mijn haar altijd al gedaan en tegen zeven uur ben ik geheel gekleed. Ik wijd me dan tot negen uur aan het componeren. Van negen tot één geef ik les. Dan zet ik me aan de lunch, als ik tenminste niet ben uitgenodigd bij iemand thuis waar ze om twee of drie uur lunchen, zoals bijvoorbeeld vandaag en morgen bij gravin Zichy en gravin Thun. Het lukt me nooit om voor vijf of zes uur ’s avonds werk te doen, en zelfs dat lukt niet altijd omdat ik ook vaak concerten geef. Als dat niet het geval is, componeer ik tot negen uur. Dan ga ik naar mijn geliefde Constanze, ofschoon de vreugde van het elkaar zien bijna altijd wordt bedorven door de bijtende opmerkingen van haar moeder (…) Om half elf of elf uur ga ik naar huis – af­hankelijk van haar moeders steken en mijn vermogen om ze te ondergaan! Omdat ik er niet van op aankan dat ik ’s avonds de mogelijkheid heb om te componeren vanwege concerten die plaatshebben, en ik niet weet of ik misschien wel dan weer hier en dan weer daar ver­ordonneerd word, is het mijn gewoonte (vooral wanneer ik vroeg thuis ben) om nog wat te componeren voor ik naar bed ga. Ik werk vaak door tot één uur en sta om zes uur alweer op.”

Drukte is geen teken van zinvol werk

‘Alles bij elkaar heb ik zoveel bezigheden dat ik van voren soms niet meer weet of ik van achter nog leef,’ schreef Mo­zart aan zijn vader. Blijkbaar overdreef hij niet; toen Leo­pold Mozart zijn zoon een paar jaar later opzocht, was naar zijn mening het leven van de kleine zelfstandige net zo tu­multueus als hem was voorgespiegeld. ‘Ik kan onmogelijk het gehaast en de drukte beschrijven,’ schreef hij vanuit We­nen naar huis.

Deze editie is gebaseerd op een hoofdstuk uit het boek Dagelijkse Rituelen. Daarin documenteer ik samen met Mason Currey routines, gewoonten en obsessies van bekende creatieven, ondernemers en makers. Laat je inspireren door hun dagelijkse gewoonten en ontdek hoe jij ze kunt toepassen in je eigen leven. Bekijk het boek.